Sterrenlantaarn maken van papier
Overdag zie je een gevouwen papieren lantaarn. Met een LED-lichtje erin worden lichte sterren zichtbaar tussen de overlappende papierlagen. Een activiteit waarbij kinderen nauwkeurig werken én zelf kiezen welke kleuren hun lichtje krijgt.
Je maakt een staande lantaarn van elf vijfhoeken, met een bodem en een open bovenkant. De activiteit vraagt geduld bij het meten, vouwen en monteren. Werk samen en bouw de vorm rustig op.
Voor: als uitgangspunt groep 6–8, met begeleiding; stem dit af op knip-, meet- en vouwervaring.
Planning: verdeel het knippen en vouwen en het monteren over twee momenten. Voorbereiding en drogen komen erbij.
Techniek: meten, knippen, vouwen en plakken.
Licht: uitsluitend een LED-theelichtje.
Dit heb je nodig:
Voor één lantaarn:
Lichtgekleurd tekenpapier voor elf gelijke vijfhoeken en een reservevorm. Het advies is ongeveer 170 g/m² papier; probeer vooraf of jouw papier voldoende licht doorlaat en goed vouwt.
Een kartonnen vijfhoekmal, of een passer, gradenboog en liniaal om die te maken.
Lijm die geschikt is voor papier.
Een vouwbeen of een stomp hulpmiddel om vouwlijnen voor te vormen, plus een onderlegger.
Een LED-theelichtje.
Eventueel waterverf en een penseel om het papier vooraf licht te kleuren.
Bij een cirkelstraal van 5 cm past iedere vijfhoek binnen een vak van 10 × 10 cm. Je kunt vier van zulke vakken op één A4 plaatsen. Drie A4-vellen bieden zo ruimte voor twaalf vijfhoeken, waarvan één reserve. Houd rekening met printmarges als je direct op geprinte vellen werkt.
Gebruik eerst wat je al hebt. Een restje papier is voldoende voor de herbruikbare mal.
Papier en lijm kiezen
Houd het papier vóór het knippen voor het ingeschakelde LED-lichtje. Bekijk ook een dubbelgevouwen stukje: het verschil tussen één en twee lagen is belangrijk voor het effect.
Gebruik je verf? Maak een proefstrook met een dunne laag waterverf, laat die drogen en herhaal de lichtproef. Een dekkende verflaag kan het licht tegenhouden.
Twijfel je over gereedschap of lijm? Bekijk de gids voor kinderscharen en de gids voor kinderlijm. Test de gekozen lijm op twee reststukjes van je papier en laat de verbinding drogen.
Vooraf: maak één nauwkeurige vijfhoekmal
Alle vijfhoeken moeten precies even groot zijn. Maak daarom eerst één mal en trek die steeds over.
Teken met een passer een cirkel met een straal van 5 cm.
Zet een punt op de rand van de cirkel.
Zet de passer op dat punt en teken een boogje door de cirkel, met een opening van 5,9 cm. Dit is een nieuw punt op de rand.
Herhaal dit vanaf elk nieuw punt, vijf keer in totaal.
Verbind de vijf punten met een liniaal en knip de vorm uit stevig papier of dun karton.
Laat een volwassene de mal controleren voordat kinderen hem overtrekken. Heb je geen passer, gebruik dan een op ware grootte geprinte vijfhoek.
Zelf een sterrenlantaarn maken?
Sla het uitmeten en tekenen over. Met deze printbare PDF heb je alle vormen bij elkaar, plus de uitleg om samen een sterrenlantaarn te bouwen.
Voor €0,95 ontvang je:
Elf genummerde vormen en een reservevorm op ware grootte.
Knip- en vouwlijnen en buurcijfers die aangeven welke vormen bij elkaar horen.
Een materialenlijst, printinstructies en maakstappen met tekeningen.
Print de sjablonen, leg de materialen klaar en ga samen aan de slag. Een volwassene helpt bij het verbinden van de vormen.
Knutselspullen nodig?
Lijmstift voor de overlappende hoeken
UHU stic ReNATURE 21g (4-pack)
Prijs: v.a. €2,65 per stuk
Waar je op let: consistente hechting en een bio-based huls, een duurzaam pluspunt. De lijm droogt snel genoeg om de gelijmde vijfhoeken te stapelen of neer te zetten zonder dat ze verschuiven. Uitwasbaar met koud water. -
Voor een groep: elk kind heeft een eigen stift nodig. Voor een klas zijn dat minimaal 25 stiften. Kies een grootverpakking of combineer genoeg meerpakken, en houd een paar reservestiften achter de hand. Een plakstift is handig voor het snel vastplakken van de omgevouwen hoeken. Laat een rand toch los, dan helpt vloeibare kinderlijm (zie [Veelgemaakte fouten](#fouten)).
Zo maak je de sterrenlantaarn
Stap 1 - Kleur het papier en knip de vormen
Wil je gekleurd papier? Breng dan eerst een dunne laag waterverf aan. Laat het papier volledig drogen en vlak worden voordat je verdergaat. Onbeschilderd licht papier kan ook.
Trek de mal elfmaal over en knip de vormen uit. Maak eventueel een twaalfde vorm als reserve. Leg de vijfhoeken op elkaar om te controleren of ze gelijk zijn.
Stap 2 - Markeer de middelpunten
Meet op iedere zijde het midden en zet een klein streepje. Halveer de werkelijk gemeten lengte; zet niet op iedere zijde blind een streepje op 3 cm.
Verbind telkens de middelpunten van twee aangrenzende zijden. Zo ontstaan vijf vouwlijnen: achter iedere buitenste punt ligt een driehoekig hoekstuk, met een kleinere vijfhoek in het midden.
Stap 3 - Vorm de vouwlijnen voor
Leg het papier op een onderlegger. Trek met een vouwbeen of een ander stomp hulpmiddel rustig langs de liniaal over iedere vouwlijn. Probeer de druk eerst op een restje papier.
Je maakt een vouw gemakkelijker; je snijdt het papier niet in. Gebruik voor de kinderen geen mes. Scheurt een lijn toch? Neem een nieuwe vijfhoek.
Stap 4 - Vouw de vijf hoekstukken
Vouw de vijf driehoekige hoekstukken langs de voorbereide lijnen naar dezelfde kant. Strijk de vouwen glad. Doe dit bij alle vijfhoeken.
Plak de hoekstukken nu nog niet vast op hun eigen middenvlak. Ze zijn nodig om de vijfhoeken bij de montage te laten overlappen.
Gebruik één proefvorm om voor te doen welke kant later buiten komt. Bij eenzijdig beschilderd papier moet die keuze bij alle vormen gelijk zijn.
Stap 5 - Bouw de bodem met de eerste ring
De regel voor alle verbindingen: smeer de lijm op de omgevouwen hoeken en plak ze zo aan de buurvijfhoek dat ze die overlappen. Het gaat dus om de hoekjes, niet om het midden van de vijfhoek.
Bouw eerst de onderste helft:
Leg één gevouwen vijfhoek neer als bodem.
Plak er vijf vijfhoeken omheen, één aan elke zijde van de bodem. Er ontstaat een open schaaltje.
Plak de vijf buurvijfhoeken ook onderling aan elkaar, weer met de omgevouwen hoeken die elkaar overlappen.
Werk rustig, één verbinding tegelijk, en houd elke plakplek een halve minuut aangedrukt. Laat de lijm kort drogen voordat je verdergaat, zodat de vorm niet scheef zakt.
Stap 6 - Voeg de bovenste ring toe
Plak vijf vijfhoeken met een punt naar beneden op de eerste ring, met dezelfde regel: omgevouwen hoeken met lijm, die de buur overlappen. De bovenkant blijft open, zodat je het lichtje erin kunt zetten.
Zonder bodem: laat je de bodem weg, dan maak je tien vijfhoeken en zet je de lantaarn gewoon over het lichtje heen.
Stap 7 - Laat drogen, zet het lichtje erin en bekijk de sterren
Laat de lijm goed drogen. Zet een LED-theelichtje in de lantaarn en maak de kamer wat donkerder.
In elke vijfhoek schijnt nu een ster van licht. Het papier is in de ster maar één laag dik en laat daar het meeste licht door. De omgevouwen hoeken zijn dubbel en blijven donkerder.
Veilig neerzetten
Gebruik uitsluitend een LED-lichtje, geen echte kaars. Zet de lantaarn stabiel neer, uit de buurt van water en warmtebronnen. Dit model is bedoeld om neer te zetten; voeg niet zomaar een draaghengsel toe.
Volg de gebruiksaanwijzing van het LED-lichtje. Laat een volwassene de batterijen plaatsen of vervangen en houd losse batterijen buiten bereik van kinderen.
Voor in de klas of op de BSO
Maak als begeleider vooraf een volledig proefmodel met dezelfde materialen. Bewaar daarnaast een losse gevouwen vijfhoek en een gedeeltelijk gemonteerde onderkant om de verbindingen te laten zien.
Eerste moment: eventueel kleuren, de vijfhoeken overtrekken en knippen, middelpunten markeren en vouwen.
Tweede moment: de onderste helft bouwen, laten hechten en daarna de bovenkant monteren. Sluit af met kijken naar het lichteffect.
Leg de sets met elf vormen per kind in een bakje of papiertje met naam. Dat voorkomt dat vormen door elkaar raken. Maak een gezamenlijke lantaarn per tweetal als elf vormen per kind te veel werk zijn.
Met de eenvoudige indeling van vier vormen per A4 reken je per kind op drie vellen, inclusief één reservevorm. Voor 25 individuele lantaarns is dat 75 A4-vellen. Kartonnen mallen kunnen per tafel worden gedeeld. Bepaal de benodigde lijm en begeleiding aan de hand van je proefmodel.
Meer ondersteuning
Bereid de vormen en vouwlijnen voor. Laat kinderen kleuren kiezen en de vouwen maken; begeleid de montage in kleine groepjes. Voor kinderen die hier nog niet aan toe zijn, is een platte raamtransparant een eenvoudiger activiteit met licht en kleur.
Meer uitdaging
Laat kinderen zelf de vijfhoek construeren of vooraf voorspellen welke delen het donkerst worden. Geef vrijheid in kleuren en patronen, terwijl de bouwvolgorde gelijk blijft.
Veelgemaakte fouten en oplossingen
-
Controleer eerst of alle vormen gelijk zijn, dezelfde vouwlijnen hebben en op dezelfde manier aansluiten. Trek de laatste verbinding niet met kracht dicht.
-
Verminder de druk bij het voorvormen. Gebruik een intacte reservevorm in plaats van de beschadigde vorm verder te belasten.
-
Controleer of je genoeg contactoppervlak hebt en of de lijm geschikt is voor het papier. Druk de verbinding aan en geef haar meer droogtijd. Meer natte lijm is niet automatisch steviger
Veelgestelde vragen
-
Ja. Met licht, onbeschilderd papier kun je het verschil tussen enkele en overlappende papierlagen goed onderzoeken.
-
Dat is het uitgangspunt uit de oorspronkelijke instructie. Gewicht alleen bepaalt niet hoe papier vouwt of licht doorlaat. Test het papier dat je wilt gebruiken met je lichtje en lijm.a
-
Dat hangt af van de voorbereiding en de ervaring van de kinderen. Plan voorlopig twee werkmomenten en bepaal met een proefmodel hoeveel tijd jouw groep nodig heeft.
Klaar om te beginnen?
Wil je de vormen, uitleg en kinderkaart bij elkaar? Met het pietenmuts-templatepakket van 10 pagina's heb je de printbare onderdelen en voorbereiding voor thuis, de klas of de BSO in één document.
Nog een Kerstactiviteit doen?
Transparant:
Op deze pagina gebruiken we affiliate-links. Als jij via zo’n link iets koopt, ontvangen wij mogelijk een kleine commissie – jij betaalt niets extra’s. Zo kunnen wij nieuwe, klas-proof knutsels blijven maken. Dankjewel! ❤️
Maak een papieren lantaarn van elf vijfhoeken waarin in elke vijfhoek een ster verschijnt. Meet, vouw en plak met een passer, liniaal en lijm, en zet er een LED-theelichtje in. Voor groep 6–8, met hulp bij het plakken.